شرکت بورس کالای ایران، به منظور ایجاد بازاری رسمی و قانونمند برای مبادله کالا طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی در سال 1386 تاسیس گردیده است. بدون تردید از مهمترین اهداف اصلی ایجاد این بورس، شفاف سازی معاملات و قیمت ها، حذف واسطه گری های غیر ضروری و مبادله آزاد کالا بین خریداران و فروشندگان است. حضور مستمر نهادهای نظارتی، تولید کنندگان، مصرف کنندگان و بازرگانان، بازاری شفاف و عادلانه را در روند عرضه و تحویل کالا نوید می دهد. در واقع عرضه کنندگان و متقاضیان کالا با اطمینان از خرید و فروش خود، از مزایای حاکم بر بورس برخوردار می شوند.

در حال حاضر بورس کالای ایران با اهمیت ترین مرکز انجام معاملات و کشف نرخ کالاهای صنعتی، فرآورده های نفتی و پتروشیمی، کشاورزی و قراردادهای آتی است. خرید و فروش در بورس کالا، صرفا از طریق کارگزاران رسمی و دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار امکان پذیر می باشد.

خدمات بورس کالا
  • خرید و فروش کلیه کالاهای صنعتی، معدنی، فرآورده های نفت و پتروشیمی و محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران
  • ارائه خدمات کارگزاری بورس کالا در اقصی نقاط کشور
  • ارائه خدمات مشاور پذیرش و عرضه کالا در بورس کالا
  • ارائه آمار و گزارشات تحلیلی از وضعیت بازار بصورت روزانه هفتگی، ماهانه و سالانه و ... به درخواست مشتریان از طریق نمابر، سایت اینترنتی و پیام کوتاه
  • ارائه خدمات معاملاتی در بازار قرارداد های آتی
فرآیند خرید در بورس کالا
  • مراجعه به کارگزاری
  • تکميل فرم ثبت سفارش نزد کارگزار، همراه با پيشنهاد قيمت
  • واريز حداقل سپرده مورد نياز معامله به حساب وکالتی خریدار و یا حساب کارگزار نزد اتاق پاياپاي
  • انتقال سفارش مشتري به تالار معاملات توسط کارگزار
  • شرکت در حراج توسط کارگزار و انجام معامله در تالار
  • واريز باقيمانده وجه معامله پس از کسر سپرده اوليه به حساب اتاق پاياپاي
  • تسويه اسنادي معاملات در اتاق پاياپاي و صدور اسناد معاملاتي
  • تسويه مالي معاملات در اتاق پاياپاي
  • ارسال مدارک تسویه به فروشنده و صدور حواله توسط فروشنده
فرآیند فروش در بورس کالا
  1. ارسال مشخصات کالای مورد نظر به بورس کالا و دریافت تاییدیه بورس کالا در خصوص عرضه کالای مورد نظر
  2. مراجعه به کارگزاری
  3. تکمیل فرم فروش در کارگزاری به همراه مشخصات کالا و قیمت پیشنهادی
  4. ثبت سفارش مشتری در تالار بورس کالا توسط کارگزاری و ارسال صورتحساب به فروشنده
  5. سپس خریدار (خریداران) مبالغ مقدار خریداری شده را به حساب بورس کالا واریز نموده و بورس نیز پس از تسویه قراردادها و کسر مبالغ کارمزد هر یک از ارکان بازار شامل کارگزاران خریدار و فروشنده، سازمان بورس و شرکت بورس کالا، الباقی مبلغ را به حساب فروشنده واریز نموده و برگه ای را به منظور تایید تسویه قرارداد صادر می نماید.
  6. سپس مدارک مورد نیاز فروشنده جهت صدور حواله تحویل بار از طریق خریدار و کارگزار خریدار، در اختیار کارگزار فروشنده و از طریق کارگزار فروشنده در اختیار فروشنده قرار گرفته و فروشنده اقدام به صدور حواله جهت خریدار می نماید.
  7. خریدار با حواله تحویل بار جهت تحویل کالا اقدام می نماید.
کالای پذیرفته شده در بورس

دسته کالاهای صنعتی و معدنی:

گروه فولاد: مقاطع طولی، مقاطع تخت، شمش ها، قراضه

گروه آلومینیوم: شمش ها، مقاطع، اکسید و هیدروکسید آلومینیوم

گروه مس: کاتد، اسلب، مفتول، بیلت، ورق، مس کم عیار

گروه سرب: شمش سرب

گروه روی:  شمش روی

گروه فلزات گرانبها: طلا،نقره

گروه نیکل: شمش و پلت

گروه مواد صنعتی،معدنی: کک، ذغال سنگ، سولفور مولیبدن، کنستانتره فلزات گرانبها، سیمان و سنگ آهن

دسته فرآورده های نفتی و پتروشیمی:

گروه فرآورده های نفتی: وکیوم باتوم، سلاپس واکس، لوب کات، قیر، روغن، عایق رطوبتی، دوده و ....

گروه مواد پلیمری: پلی اتیلن سنگین و سبک، پلی اتیلن ترفتالات، پلی استایرین، پلی پروپیلن، پلی وینیل کلراید و....

گروه مواد شیمیایی: اتیلن گلایکول، استایرن منومر، اسید سولفوریک، سود کاستیک، اوره، آمونیاک، جوش شیرین و...

دسته محصولات کشاورزی:

کنجاله و تفاله و کنسانتره ها، ذرت، شکر، پسته، پنبه، زیره، زعفران، عدس، نخود، جو، برنج، خرما، کشمش، گندم، چای، مرغ منجمد، تخم مرغ

تعریف معاملات آتی

انواع قراردادهای آتی پذیرفته شده در بورس کالا:

مشخصات قرارداد آتی سکه بهار آزادی:

هر قرارداد معادل با 10 سکه که براساس استاندارد بانک مرکزی با عیار 900 در هزار با وزن 133 / 8 گرم می باشد. سررسید قراردادها تمام ما ههای سال می باشد و حداکثر دامنه نوسان قیمتی 5 % نسبت به قیمت تسویه روز قبل می باشد .

مشخصات قرارداد آتی زیره سبز

هر قرارداد آتی زیره سبز معادل با 1 تن زیره سبز می باشد که ویژگی های کیفی زیره سبزمنطبق بر زیره درجه 1 استاندارد شماره 14 موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران می باشد. سررسید قراردادها تمام  ما ههای سال به غیر از فروردین و اردیبهشت می باشد و حداکثر دامنه نوسان قیمتی 5 % نسبت به قیمت تسویه روز قبل می باشد آخرین روز معاملاتی قرارداد نیز از تاریخ مندرج در اطلاعیه معاملاتی قرارداد تا سومین شنبه ماه تحویل و حداقل تغییر قیمت سفارش 10ریال بر هر کیلوگرم (10هزار ریال درهر قرارداد) می باشد

مشخصات قرارداد آتی کنجاله سویا:

هر قرارداد آتی کنجاله سویا معادل با 5 تن می باشد که ویژگی ها و مشخصات آن مطابق با امید نامه و آنالیز منتشر شده در سایت شرکت بورس کالای ایران می باشد سررسید قراردادها تمام ما ههای سال به تشخیص بورس کالای ایران می باشد و حداکثر دامنه نوسان قیمتی 5 % نسبت به قیمت تسویه روز قبل بوده و حداقل تغییر قیمت سفارش 10ریال بر هر کیلوگرم می باشد.

خصوصیات قراردادهای آتی

  • مالکیت یک قرارداد و یا کالا به ازای پرداخت بخشی از بهای آن،
  • امکان معامله قراردادهای آتی تا قبل از زمان سر رسید کالا و کسب سود،
  • پذیرش تعهدات و منافع توسط اشخاص به طور همزمان بعنوان خریدار و فروشنده.
  • اعمال هرگونه محدودیت بر معاملات مشتریان آنلاین بایستی مستند به قرارداد و قوانین بازار سرمایه باشد. در صورت اعمال، عضو مسئولیتی در قبال خسارات وارده نخواهد داشت.

وجه تضمین اولیه :

وجهیاست که دربازار معاملات آتی، از طرفین قرارداد آتی، برای جلوگیری از امتناع از انجام قرارداد آتی، در قالب شرط ضمن عقد، دریافت می شود، که میزان آن در مشخصات هر قرارداد آتی تعیین می شود. در طول دوره قرارداد (حتی در صورت تغییر در قیمت سهم پایه) این مبلغ، ثابت باقی می ماند.

دربورس اوراق بهادار تهرانوجه تضمین اولیه ۲۰٪ درصد ارزش قرارداد، با قیمت پایه اولین روز معاملاتی است، کهاهرمی ۵ برابری را ایجاد می کند. البته این نسبت در طول دوره قرارداد، به علت ثابت بودن وجه تضمین و متغیر بودن قیمت، دستخوش تغییر شده و می تواند درجه اهرم را کاهش یا افزایش دهد.

حداقل وجه تضمين :

درصدي از وجه تضمين اوليه است كه اگر كاهش موجودي حساب عملياتي به كمتر از اين نسبت، منجر به صدور اخطاريه افزايش وجه تضمين ميشود. اين حداقل وجه در بورس تهران 60 درصد وجه تضمين اوليه را شامل ميشود.

فرآیند انجام معاملات آتی

مراحل دسترسی به سامانه معاملات برخط آتی کالا:

کد معاملاتی دارید؟ بله

۱. مراجعه به کارگزاری

۲. تکمیل فرم درخواست اخذ دسترسی به سامانه معاملات بر خط کالاآتی کالا

۳. تکمیل قرارداد معاملات بر خط آتی کالا در دونسخه مشتری و کارگزار

۴. ارائه نام کاربری وکلمه عبور به مشتری

۵. ورود به سایت از طریق لینک مربوطه و ارسال سفارش

کد معاملاتی دارید؟ خیر

۱. اصل شناسنامه و کارت ملی جهت احراز هویت

۲. تکمیل فرم درخواست کد معاملاتی

۳. تکمیل فرم بیانیه ریسک

۴. دریافت معرفی نامه از کارگزاری جهت افتتاح حساب در اختیار بورس در یکی از بانک های سامان و ملت

۵. واریز وجه تضمین به حساب در اختیار بورس

۶. سفارش گزاری و اتخاذ موقعیت های خرید و فروش از طریق معامله گر

مخاطرات سیستم معاملات بر خط کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا

طبق ماده 21 دستورالعمل اجرایی معاملات بر خط کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس کالای ایران، در صورتی که در اثر حوادث پیش بینی نشده یا بروز نقص زیر ساخت دسترسی بر خط بازار، دسترسی مشتری به معاملات بر خط دچار اختلال گردد، عضو مکلف است نسبت به انجام سفارش های مشتری بر اساس رویه های جایگزین مندرج در قرارداد فیما بین مشتری و عضو اقدام نماید. به هر ترتیب مسئولیت عدم اجرای سفارش های مشتری با عضو خواهد بود.

اختیار معامله در بورس کالا

اختیار معامله:

اختیار معامله شامل دو نوع قرارداد "اختیار معامله خرید" و"اختیار معامله فروش" می باشد. هریک از قراردادهای مذکور میان دو نفر منعقد می گردد و بابت این معامله مبلغی از طرف خریدار اختیار معامله به فروشنده اختیار معامله تعلق می گیرد. این مبلغ قیمت اختیار معامله نامیده می شود. به موجب این قرارداد و پرداخت این مبلغ، خریدار اختیار معامله این حق را پیدا می كند كه در زمان مشخصی در آینده از فروشنده اختیار معامله، مقدار مشخصی از یک دارایی را خریداری نماید و یا به او بفروشد. قابل ذكر است كه چه در اختیار معامله خرید و چه در اختیار معامله فروش، تصمیم گیری برای خرید و یا فروش دارایی در آینده به عهده خریدار اختیار معامله می باشد. فروشنده اختیار معامله می بایست از تصمیم خریدار تبعیت كند. با توجه به شرایط قیمتی دارایی پایه، ممکن است خریدار اختیار معامله، احساس كند كه استفاده از اختیار معامله منفعتی برای او به همراه ندارد که در این حالت می تواند هیچگاه از اختیار معامله خود استفاده ننماید. در هنگام عقد هر قرارداد اختیار معامله موارد زیر مشخص می گردد:

  1. نوع اختیار معامله: اختیار خرید یا اختیار فروش
  2. زمان سررسید: بازه زمانی است كه در انتهای آن بازه خریدار اختیار معامله در صورت تمایل می تواند از حقی كه اختیار معامله برای او قائل شده است استفاده نماید.
  3. قیمت اعمال: قیمتی است كه در آینده خرید و یا فروش دارایی برمبنای آن انجام می شود.
  4. قیمت اختیار: مبلغی است كه خریدار اختیار معامله بابت خرید اختیار معامله به فروشنده اختیار معامله می پردازد

محتوای آموزشی اختیار معامله:

بروشور آموزشی مقدماتی اختیار معامله

کارمزدهای معاملات بورس کالا

کارمزدهای مصوب سازمان برای معاملات بورس کالا به شرح جداول زیر می باشد

نام ضریب سهم خریدار سقف مبلغ سهم خریدار ضریب (سهم فروشنده) سقف مبلغ (سهم فروشنده) ضریب کل (سهم دو سر) سقف مبلغ (سهم دو سر)
کارمزد سازمان بورس

0,00032

80,000,000

0,00048

120,000,000

0,0008

200،000،000

کارمزد شرکت بورس کالا

0,0005

100,000,000

0,0005

100,000,000

0,001

200،000،000

کارمزد کارگزار

0,0018

100,000,000

0,0018

100,000,000

0,0036

200،000،000

جمع

0,00262

280,000,000

0,00278

320,000,000

0,0054

600،000،000

نام ضریب (سهم خریدار) سقف مبلغ(سهم خریدار) ضریب (سهم فروشنده) سقف مبلغ (سهم فروشنده) ضریب کل (سهم دو سر) سقف مبلغ (سهم دو سر)
کارمزد سازمان بورس

0,00032

80,000,000

0,00048

120,000,000

0,0008

200،000،000

کارمزد شرکت بورس کالا

0,0005

100,000,000

0,0005

100,000,000

0,001

200،000،000

کارمزد کارگزار

0.00225

100,000,000

0,00225

100,000,000

0,0045

200،000،000

جمع

0,00307

280,000,000

0,00323

320,000,000

0,0063

600،000،000